Słowniczek

Poruszając się po internecie z pewnością natrafiasz na dużo nowych zwrotów. Postanowiliśmy zebrać kilka najczęściej spotykanych określeń, które spróbujemy Ci przybliżyć i wyjaśnić.

Często kiedy mowa o internecie padają skróty, takie jak ICMP, DNS. Poniżej krótki spis podstawowych akronimów technicznych, z którymi możesz się spotkać. Spis ten nie obejmuje akronimów używanych na IRC i chatach.

*d

Przyrostek 'd' oznacza często 'demona', czyli specjalny program pracujący na serwerze i udostępniający konkretny serwis. FTPd na przykład oznacza demona FTP, HTTPd demona HTTP, itd.

ADSL (Asymmetric Digital Subscriber Line)

Cyfrowa linia pozwalająca za pomocą zwykłego kabla miedzianego na szybki dostęp do internetu. Często traktowany jako następca technologii ISDN. ADSL jest technologią 'asymetryczną', ponieważ szybkość wysyłania (zwykle 64 Kb/s) różni się znacząco od szybkości ściągania danych, która może wynosić nawet 6 Mb/s. Kolejne wersje cyfrowych linii abonenckich to SDSL i HDSL. Cały standard zwany jest zwyczajowo xDSL.

ARP (Address Resolution Protocol's)

Protokół tłumaczący adres IP (na przykład 10.0.0.1) na fizyczny adres przypisany do urządzenia aktywnego np.: modemu lub karty sieciowej. ARP jest jednym z elementów pozwalającym sieci TCP/IP działać i przesyłać pakiety pomiędzy komputerami w sieci.

CGI (Common Gateway Interface)

Poruszając się po stronach WWW często nawet bezwiednie natrafisz na małe programy, które na podstawie danych z Twojej przeglądarki (domeny, z której się łączysz bądź danych, które wprowadzisz na stronach WWW) za pomocą specjalnych formularzy, przekazują dane do serwera. Dwa najpopularniejsze zastosowania dla skryptów CGI to wprowadzanie lub pobieranie danych z baz danych oraz tworzenie stron WWW o dynamicznej zawartości. Najpopularniejsze języki programowania dla CGI to Perl, PHP oraz ASP.

COOKIE

Ciasteczko - niewielka ilość informacji jaka jest przesyłana pomiędzy Twoją przeglądarką a serwerem WWW i odwrotnie. Zwykle odbywa się to w następujący sposób: serwer WWW przesyła do Twojej przeglądarki cookie z informacją. Na przykład jakie są Twoje personalne ustawienia dla przeglądania tejże strony, kiedy ostatnio ją odwiedziłeś. Serwisy reklamowe używają cookies aby dostarczać reklamy które Ciebie zainteresują. Sklepy internetowe używają cookie by kontrolować Twoje zakupy i pomóc Ci w wyborze produktów. Cookie przechowywane są w tzw. słoiczku (Jar).

DNS (Domain Name Service)

Baza danych, która tłumaczy nazwę internetową na przykład 'www.aster.pl' z formy czytelnej i przyswajalnej dla człowieka do formy zrozumiałej dla komputerów, na przykład 212.76.32.17. Baza ta nie trzymana jest na żadnym konkretnym komputerze, a każdy operator internetowy (ISP) posiada komputer służący do wymiany informacji o adresach z innymi serwerami DNS.

EEF (Electonic Frontier Foundation)

Fundacja stawiająca sobie za cel nadrzędny ochronę praw, promocję wolności wypowiedzi oraz powszechnej dostępności do danych w mediach elektronicznych.

Firewall

To połączenie sprzętowej i programowej ochrony zasobów sieci przed dostępem z zewnątrz. Oprogramowanie instalowane jest zazwyczaj na wydzielonym serwerze pełniącym rolę pośrednika między sieciami. Do jego podstawowych zadań należy monitorowanie wszystkich przychodzących i wychodzących informacji oraz odmawianie żądań dostępów uznanych za niebezpieczne.

FAQ (Frequently Asked Questions)

Protokół TCP/IP pozwalający na przesyłanie plików pomiędzy komputerami podłączonymi do internetu. Protokół ten opiera się na zasadzie klient-serwer, przez co pozwala autoryzowanemu użytkownikowi wysłać plik z komputera na serwer lub pobrać z serwera na dysk lokalny komputera. Transmisja oraz komunikacja między komputerem klienckim a serwerem odbywa się za pomocą specjalnych programów zwanych klientami FTP. Zasoby zgromadzone na serwerach FTP mogą być prywatne i wymagać podania hasła lub publiczne. Zasoby publiczne dostępne są bez hasła i zwane są często anonimowymi FTP (Anonymous FTP).

HTML (Hypertext Markup Language)

Tekstowy język oparty na znacznikach. Pozwala za pomocą prostych idiomów na sformatowanie zawartości strony WWW, umieszczenie w niej odnośników oraz ilustracji. Do operowania na HTML wystarczy zwykły edytor tekstu, dostępne są także rozbudowane edytory pozwalające na bardzo dokładne przygotowanie strony WWW.

HTTP (Hypertext Transfer Protocol)

Protokół TCP/IP pozwalający na dostęp do stron WWW zgromadzonych na serwerach w internecie. Demon HTTP komunikuje się z przeglądarką WWW w celu ustalenia jakie dane są poszukiwane i zwraca komunikat o błędzie lub konkretną zawartość - stronę HTML, skrypt w JavaScripcie, obrazek GIF lub inną zawartość znajdującą się na serwerze.

IANA (Internet Assigned Numbers Authority)

Międzynarodowa organizacja pozarządowa zarządzająca przydziałem numerów IP operatorom regionalnym (dla Europy jest to RIPE - Reseaux IP Europeens), kontrolująca ich wykorzystanie oraz przyznająca ccTLD - domeny narodowe (takie jak .pl - Polska).

ICMP (Internet Control Message Protocol)

Protokół TCP/IP używany do przesyłania informacji sterujących oraz komunikatów o błędach w ramach przesyłanych danych. Kiedy informacja nie może zostać dostarczona do maszyny docelowej z powodu przeciążenia lub gdy jest niedostępna, nadawca powiadamiany jest zostać o tym za pomocą ICMP.

InterNIC (Internet Network Information Center)

Organizacja non-profit zajmująca się między innymi przydzielaniem nazw domenowych oraz dystrybucją dokumentów RFC. Odpowiednikiem InterNIC w Polsce jest NASK - Naukowe i Akademickie Sieci Komputerowe.

IP (Internet Protocol)

Protokół odpowiedzialny za przesyłanie danych pomiędzy sieciami podłączonymi do internetu. Każdy wysłany pakiet otrzymuje identyfikator skąd pochodzi, dokąd zmierza. Podobnie jak w urzędzie pocztowym gdzie na podstawie kodu pocztowego sortuje się przesyłki, tak w internecie na podstawie numerów operatora oraz numerów IP urządzenia aktywne przesyłają pakiety dalej.

ISDN (Integrated Services Digital Network)

Międzynarodowa organizacja mająca na celu propagowanie internetu, dostępności do sieci, edukację użytkowników, popularyzująca rozsądne wykorzystanie oraz standaryzację. ISOC gromadzi największe osobowości internetu oraz największe firmy. ISOC często nazywany jest 'zarządem' internetu, gdyż jego rozporządzenia często są wiążące dla działania sieci. Polski oddział ISOC istnieje od września 2000 roku i stał się oficjalnie częścią struktury ISOC 14 grudnia 2000.

MIME (Multipurpose Internet Mail Extensions)

Protokół używany przy wysyłaniu załączników pocztowych, które nie są tekstem np.: pliki audio, wideo, archiwa lub dokumenty. Załącznik binarny tłumaczony jest na formę tekstową, która może być wysłana za pomocą SMTP i odebrana za pomocą POP.

NNTP (Network News Transfer Protocol)

Protokół używany do wysyłania, odbierania informacji z serwerów grup dyskusyjnych oraz do komunikacji pomiędzy serwerami grup dyskusyjnych.

PING (Packet Internet Groper)

Aplikacja pozwalająca na stwierdzenie czy konkretny serwer jest w chwili obecnej dostępny. 'Pingowanie' odbywa się poprzez wysłanie zapytania o odpowiedź za pomocą ICMP. Ze względu na ilość ataków polegających na wysyłaniu nadmiernej ilości pakietów ICMP powodujących zablokowanie serwera, część operatorów broni się wyłączając obsługę ICMP w swojej sieci. Dlatego też zdarza się, że komputer który nie odpowiada na pingi jest dostępny.

POP (Post Office Protocol)

Protokół używany do wysyłania i odbierania poczty elektronicznej. W przeciwieństwie do SMTP, które używane jest głównie do przesyłania poczty pomiędzy serwerami pocztowymi, POP pozwala na interakcję z serwerem. Istnieją dwie niekompatybilne odmiany POP: POP2 i POP3. Większość operatorów, w tym ASTER, udostępnia POP3 jako protokół pobierania poczty z serwerów oraz SMTP jako protokół do wysyłania poczty.

PPP (Point-to-Point Protocol)

Protokół połączenia punkt-punkt. Na ogół oznacza on połączenie typu dial-up czyli przy użyciu linii telefonicznej. Często określane są także inne połączenia typu punkt-punkt.

Postel, Jonathan (1943 - 1998)

Osoba uznawana za ojca Internetu, twórca pierwszych standardów współautor 204 RFC, dokumentalista rozwoju internetu. Jego motto 'Bądź liberalny wobec tego co otrzymujesz oraz konserwatywny gdy wysyłasz' powinno przyświecać każdemu użytkownikowi internetu.

RFC (Request for Comments)

Dokumenty określające istniejące oraz proponowane standardy dla technologii używanych w internecie, jak również inne informacje z nimi związane.

SMTP (Simple Mail Transfer Protocol)

Protokół używany do wymiany poczty pomiędzy serwerami w internecie. Popularnie jest on wykorzystywany do wysyłania poczty przez serwer operatora, podczas gdy do pobierania używany jest POP3.

Tx (gdzie x oznacza liczbę)

Czasem oznaczone jako DSx- oznaczenie łącza o określonej przepustowości, będące ilością linii głosowych o przepustowości 64 kb/s jakie może łącze przekazywać. I tak łącze T1 ma przepustowość 24 linii czyli 1.544 Mb/s, T2 - 96 linii (6.312 Mb/s), T3 672 linie (44.736 Mb/s) itd. Odpowiednikiem europejskim są łącza 'E' o innym wykładniku. E1 to 32 linie, E2 - 132 linie, E3 537 linii, itd.

TCP (Transmission Control Protocol)

Protokół odpowiedzialny za komunikację pomiędzy komputerami w sieci internet. W celu przesyłu danych nawiązywane jest dwukierunkowe połączenie pomiędzy komputerami, a cały przesył danych jest kontrolowany przez co w przeciwieństwie do UDP, transmisja odbywająca się po TCP jest wolna od błędów. W przypadku utraty pakietów lub ich uszkodzenia, nadawca jest o tym informowany i następuje ponowna próba wysłania danych.

TCP/IP (Transmission Control Protocol/Internet Protocol)

Zestaw protokołów wykorzystywanych przy transmisjach internetowych, takich jak TCP, IP, UDP, ARP, ICMP i innych. TCP/IP pozwala na dzielenie, łączenie pakietów oraz przesyłanie pomiędzy elementami sieci, które są odmienne technologicznie, tworząc wirtualną sieć, którą znamy jako internet.

UDP (User Datagram Protocol)

Protokół pozwalający na przesyłanie pakietów danych bez potrzeby zestawiania połączenia jak to ma miejsce w przypadku TCP. Ponieważ nie ma kontroli błędów oraz możliwości sprawdzenia czy odbiorca faktycznie otrzymał pakiet danych protokół ten jest używany przy aplikacjach, które nie wymagają 760 dokładności w przesyłaniu danych takich jak gry online, czy też stacje radiowe lub telewizyjne nadające w internecie.

URL (Uniform Resource Locator)

Przyjazny dla użytkownika zapis położenia danych w internecie. Typowy adres URL składa się z nazwy protokołu (na przykład ftp://, http://), adresu internetowego (na przykład www.aster.pl), oraz scieżki do zasobów. Kompletny URL to np. http://www.aster.pl/kontakt.html.

VRML (Virtual Reality Modeling Language)

Trójwymiarowy odpowiednik HTML'a. VRML pozwala na tworzenie trójwymiarowych światów oraz na operowanie na nich, a także na powiązania obiektów za pomocą łączy hiperaktywnych.

WWW (World Wide Web)

Wirtualna sieć dokumentów HTML na serwerach posługujących się HTTP z użyciem protokołu TCP/IP. Każdy serwer przechowuje dokumenty powiązane ze sobą za pomocą URL'i. Jeśli chcesz umieścić swoją własną stronę możesz ją także stworzyć w HTMLu i umieścić na serwerze za pomocą klienta FTP. Większe serwisy dla swojej (i czasem naszej wygody) używają Cookies. Jeśli chcesz mieć prosty do zapamiętania adres musisz poprosić ISP o właściwy wpis w DNS i dokonać w NASK rejestracji nazwy domenowej.

do góry